“Ai tóc dài, tóc rối bán không?” tiếng rao vang lên trong buổi chiều tà, văng vẳng trong con ngõ nhỏ chính là một phần kí ức không thể nào quên của người dân Việt nhiều năm về trước. Nếu như trong văn hóa của người Việt “cái răng cái tóc là góc con người” là một phần đạo đức, đánh giá cốt cách con người thì những tiếng rao mua tóc dài tóc rối cũng trở thành hình tượng đặc trưng trong thời xưa, là biểu tượng cho những giai điệu trong mỗi ngày chiều. Những tiếng rao thôi thúc tụi trẻ nhỏ gom góp phần tóc rối tích trữ lại đi đổi kẹo hay những cô gái Việt mảnh khảnh cắt đi mái tóc dài chấm đầu gối của mình.

  1. Cách tiếp thị sản phẩm phổ biến

Khác với ngày nay chúng ta thường được giới thiệu tiếp thị sản phẩm qua các trang mạng Internet hay các hình thức quảng cáo đa dạng, tiếng rao ngày xưa chính là một trong những cách tiếp thị phổ biến được ưa chuộng lúc bấy giờ. Đó là những cô chú ngồi trên chiếc xe đạp cũ, tiếng rao thu mua tóc văng vẳng trên từng ngóc ngách của đường phố. Dần dần, tiếng rao đã trở nên ngày càng quen thuộc và trở thành một thói quen, một phần không thể thiếu trong thời bấy giờ. Những âm thanh đó còn thôi thúc những đứa trẻ trong xóm tích cóp lại những phần tóc rối đem bán để đổi lấy những chiếc kẹo kéo hay kẹo mạch nha. Đôi khi còn là tiếng rưng rức của những đứa trẻ không nỡ cắt phăng mái tóc dài của mình. Có thể nói, tiếng rao mộc mạc giản dị nhưng khi nhắc lại thì chứa bao kí ức với người dân Việt.

  1. Nguồn gốc của nghề thu mua tóc

Kể về nguồn gốc của nghề thu mua tóc, không ai nhớ rõ chính xác nó bắt đầu khi nào. Trước năm 1989, nghề buôn tóc xuất hiện nhỏ lẻ ở một số tỉnh tại Việt Nam, sau đó dần dà phát triển qua những khu vực khác và trở nên dần phổ biến. Thời đấy, mọi người đến các tiệm cắt tóc thu mua tóc rối tuy nhiên tóc dài và mượt thường có giá cao hơn. Chính vì vậy tiếng rao từ đầu tới cuối con xóm thu mua tóc càng trở nên phổ biến hơn. Những tiếng rao thi vị nhất đối với tụi trẻ con trong xóm có lẽ là “ai tóc rối đổi kẹo không?”. Những tiếng rao trên chiếc con xe đạp cũ trong buổi chiều tà đã trở thành ký ức tươi vui hoài niệm của nhiều thế hệ.

  1. Giá thu mua tóc

Trên con xe đạp cũ qua khắp phố phường, những người rao thu mua tóc đi thu mua tóc với từng mức giá khác nhau. Giá thu mua tóc chủ yếu được đánh giá dựa trên độ dài và độ dày của tóc. Những ai có tóc càng dày và càng dài thi sẽ bán được với giá càng cao. Những loại tóc rối, tóc vụn thì có khi còn được những tiệm cắt tóc cho không. Sau này tóc còn được đặt mua theo từng loại chiều dài khác nhau như loại 10 phân, 20 phân hay có khi là 1 mét. Không còn phải sơ chế thủ công như ngày xưa, hiện nay tóc được xử lý bằng công nghệ hiện đại qua các nhà máy tóc đem lại chất lượng tóc tốt hơn.

  1. Tiếng rao cùng lý do cắt tóc

Có lẽ đôi khi bạn sẽ tự hỏi tại sao thời xưa mọi người thường cắt đi những mái tóc dài mượt óng ả ấy. Đối với tụi trẻ con trong xóm, tiếng rao như có tiếng thúc giục thần kì mang tên những chiếc kẹo thơm ngon đang vẫy gọi, chính vì vậy tụi nhỏ luôn háo hức thu gom lại tóc rối hay cắt đi mái tóc xinh xinh của mình để đổi lại những chiếc kẹo thơm ngon. Đối với những cô gái trong xóm làng thì việc cắt tóc cũng là một trong những cách đổi mới kiểu tóc hoặc muốn cắt một phần tóc cho thoải mái, nhẹ đầu hơn. Tuy nhiên đôi khi cũng là các bà, các cô, các chị cắt tóc bởi điều kiện gia đình nghèo khó, tóc cắt ngắn đi rồi thì vẫn có thể dài ra. Tiếng rao “ai tóc dài tóc rối” đôi khi không chỉ gắn với những kí ức tươi vui trong lòng tụi trẻ con trong xóm mà còn mang mác nỗi buồn, là những kỉ niệm sau này ngồi ngâm nga kể lại cho nhau nghe.

  1. Sự phát triển của nghề thu mua tóc

Ngày nay, đời sống ngày một phát triển hơn với những tòa nhà cao tầng, quán xá tấp nập thì đó cũng là lúc những tiếng rao ngày một mờ nhạt đi. Bây giờ, những tiếng tiếng rao đã được thay bằng những khu thu mua tóc chuyên nghiệp, có quy mô lớn hơn. Đó là những người thu mua đi dọc ngang khắp miền đất nước thu mua tóc chuyên nghiệp hơn, không còn đơn lẻ tự phát như trước. Đó là những xưởng tóc với quy mô lớn để xử lý các công đoạn về tóc. Chẳng còn những tiếng rao trầm bổng mộc mạc ngày xưa nữa, những âm thanh ấy tuy dần chìm vào quên lãng nhưng những kí ức về tiếng rao sẽ luôn còn mãi trong kí ức của những người dân Việt.

Gắn bó với những hoài niệm xưa về những tiếng rao bình dị của sự vất vả mưu sinh, khiến chúng ta chẳng thể nào không thương những kí ức về tiếng rao tóc dài tóc rối. Nhưng, đó cũng chính là kí ức kể lại cho nhau nghe qua các thế hệ trong lòng người dân Việt Nam.